Stratejik Plan, Performans Bütçe ve Analitik Bütçe Süreçleri

Ekleyen Element Bilgisayar

Stratejik Plan, Performans Bütçe ve Analitik Bütçe Süreçleri

Stratejik Plan, Performans Bütçe ve Analitik Bütçe Süreçleri

5018 sayılı Kanun yönetmeliği sunulan, ülkemizde 2006 yılından itibaren geçilen Analitik Bütçe ve Tahakkuk Esaslı Muhasebe sistemi, kurumlarımızda uygulanmaktadır. Yine aynı kanunla mali yönetim sistemimize Performansa Dayalı Bütçeleme ve Stratejik Planlama ve gibi yeni kavramlar da girmiştir. Fakat bu kavramlar, henüz Analitik Bütçe kadar kurumlarda rağbet görmemiştir. Bunda ilgili yönetmeliğin gecikmesinin de payı olmakla birlikte, konunun içerik kısmının ve öneminin yeteri kadar anlatılamamış olması da önemli bir etken olduğu kanaatindeyiz.

Stratejik planlama, kuruluşun bulunduğu nokta ile ulaşmayı arzu ettiği durum arasındaki yolu tarif eder. Bu yolda sizlere yardımcı olacak (Stratejik Plan ve Performans Esaslı Bütçe Sistemi Firmamız tarafından tamamlanmış ve çeşitli kamu kurumlarında kullanılmaktadır.) Kuruluşun amaçlarını, hedeflerini ve bunlara ulaşmayı mümkün kılacak yöntemleri belirlemesini gerektirir. Uzun vadeli ve geleceğe dönük bir bakış açısı taşır. Kuruluş bütçesinin stratejik planda ortaya konulan amaç ve hedefleri ifade edecek şekilde hazırlanmasına, kaynak tahsisinin önceliklere dayandırılmasına ve hesap verme sorumluluğuna rehberlik eder.

Performans hedefleri aslında işin en kapsamlı, merkezinde bulunan bir aşamasıdır. Performans göstergeleri de, Faaliyetler de Performans hedeflerine bağlı olarak tanımlanacaktır. Dolayısıyla hem belirlenen göstergelerin hedef ve ölçümleri, hem de faaliyetlere bağlı belirlenecek kaynak maliyetleri performans hedeflerine bağlıdır.

Yukarıda da söz ettiğimiz gibi iki tip gerçekleşmeden söz etmekte fayda var. Bunlardan biri senelerdir ödenek gerçekleşmesi olarak tabir ettiğimiz, yapılan harcamaların oluşturduğu parasal gerçekleşmelerdir. Diğeri ise, kendi belirlediğimiz gösterge kriterlerimizin, hedeflerine bağlı olarak yapılan ölçüm sonucu değerlendirmelerdir. Gerçekleşme kavramı gördüğümüz kadarı ile biraz kafaları karışıklıklarına neden olmuş. Hem ödeneğin gerçekleşmesine , hem de gösterge hedeflerinin gerçekleşmesine aynı ifadeyi kullanmak gerçekten yanıltıcı oluyor. O yüzden biz göstergelerin gerçeklemesi yerine, hedefleri ve ölçümleri ifadelerini kullanmayı daha uygun buluyoruz.

Çok sık karşılaştığımız bir soruyu şöyle ifade ediyoruz. Önce Performans Bütçe mi yapılmalı, Analitik Bütçe mi? Hangi seçeneği söylesek doğru olmaz. Çünkü bizim bütçe yapmadaki amacımız, hangi şablonda döküm alacağımızdan çok, birimlerin yapacağı hangi işlere, ne kadar kaynak ayrılacağının planlamasını yapmaktır. Bu kaynak çalışması, yapacağımız bütçe çalışmasının adına ne verirsek verelim zaten gerekli olacaktır.

Yapılması gereken çalışma metodu şu şekilde sıralanabilir.

  • Kurumun Stratejik Amaçlarını belirlemek
  • Stratejik Amaçlara bağlı Stratejik Hedefleri belirlemek
  • Stratejik Hedeflere bağlı Performans Hedeflerini belirlemek
  • Performans Hedeflerini ölçümünde kullanacağımız göstergelerin belirlenmesi
  • Göstergelere ait dönemsel ve yıl hedeflerinin belirlenmesi
  • Tüm birimlerde, üst aşamalarda belirlenmiş olan Stratejik Amaç-Stratejik Hedef ve Performans Hedefine bağlı hangi faaliyetlerin yıl içinde yürütüleceğinin tespit edilmesi
  • Birimlerce tespit edilen Faaliyetlerin ilgili birimlerle ve Performans hedefleri ile ilişkilendirilmesi
  • Birimlerin kendi faaliyetleri için bütçe teklifi
  • Teklif değerlendirmeleri sonucu bütçe kaynağımızın kesinleşmesi (Not: Son iki aşama zaten Analitik Bütçe için yapmakta olduğumuz çalışmadır. Aslında Stratejik Plana bağlı, Analitik Bütçe çalışması yapılmakta, daha sonraki aşamada da Analitik Bütçe, bizim için kaynak teşkil ederek Performans Bütçeye katkı sağlamaktadır.)
  • Birim bazında Genel Yönetim Giderine ayrılan Personel hariç, Personel Maliyetlerinin Dağıtım anahtarı tespit edilerek, personel kaynakların faaliyetlere aktarılması
  • Birim bazında tespit edilmiş kaynaklarımızın, ilgili faaliyetlere aktarılması
  • Transfer edilecek kaynakların, Transfer olarak aktarılması
  • Diğer kaynakların (Bu sürece kadar herhangi bir faaliyete aktarılamayan kaynakların) Genel Yönetim Gideri olarak aktarılması. (Not: Bu süreç sonunda Performans Bütçemiz ve Analitik Bütçemiz arasında eşitlik sağlanmış olmalıdır. Aslında kaynak toplamımız her iki bütçenin de toplamı olacaktır.)
  • Stratejik Plan ve Performans Bütçenin Raporlanması
  • Yıl içinde yapılan harcamaların gerçekleşme olarak faaliyet maliyetlerine aktarımı ve birimler tarafından gösterge hedeflerine ait, belirtilen periyotlarda ölçümlerin girilmesi neticesinde sistem hem ödenek gerçekleşmelerini, hem de gösterge hedef ölçümlerini sürekli güncel şekilde takip edebilmelidir.

Bu süreçleri uygun şekilde planlayan, uygulayan kurumlar, daha izlenebilir, daha ölçülebilir, saydam ve hesap verebilir bir modeli inşa etmiş olur. Aynı zamanda kurum yöneticilerinin ölçme, değerlendirme ve karar verme yeteneklerine büyük olanak sağlayacaktır.

Peki biz tüm bu süreci Excel ortamında hazırlayarak, tüm birimlerimizin ve yöneticilerimizin işleyişe katılımını ve faydalanmasını sağlayabilir miyiz? Tüm süreçleri birbirine entegre olarak çalıştırabilir miyiz? Kesinlikle Hayır. O halde yapmamız gereken nasıl ki bir Analitik Bütçe Muhasebe yazılımı kullanıp ve yönetiyorsak, Web tabanlı Performans Bütçe yazılımına da sahip olmak. Web tabanlı ifademin nedeni, tüm birim ve kullanıcıları aktif şekilde sürece dahil edebilmeniz ve tüm kurumun faydalandığı bir yapı oluşturmanız.

Stratejik Plan ve Performans Esaslı Bütçe Sistemi yazılımı incelemek için

Buraya Tıklayınız.

Yazılımlarımız için Sunum Yada Demo Talebinde bulunun