ERP Projelerinde Verimlilik

Ekleyen Element Bilgisayar

ERP Projelerinde Verimlilik

ERP Projelerinde Verimlilik

İşletmeler günümüz koşullarında çevresel faktörlerin de etkisi ile esnek bir yapıya adapte olmak gibi bir zorunluluk içindedirler. Bu yapı da beraberinde “Organizasyon Yapısındaki esneklik ile birlikte Planlamadaki değişkenlik ve uyum sürecini de beraberinde getirir.” Bu yapı içerisinde ise tüm birimlerin ortak tek bir hedefi vardır “VERİMLİLİK”.

En temel anlamda verimliliği; “Birim girdi başına üretilen çıktı” Yani “Verimlilik = Üretim miktarı / Üretim faktörleri miktarı = Çıktı / Girdi” olarak özetleyebilirim.

Bu kapsamda 1955 yılında kurulmuş olan Japon Verimlilik Merkezi’ nin (JPQ) ”Doğru olan işleri, doğru biçimde ve ekonomik bir çalışma ile gerçekleşmeyi hedefleyen akılcı bir yaşam biçimi.” olarak tanımladığı verimlilik kavramı günümüzde birçok sektör kabul görmüş bir felsefe olarak yaşamaktadır.

Karmaşıklaşan Bilgi Yönetim Sistemleri, rekabet koşulları ve teknolojinin getirileri işletmelerde büyüme ve gelişme çabalarının yansımaları olarak ilerlerken, yansıyan maliyet ve güçlükler işletmelerde farklı çözüm arayışlarını kaçınılmaz kılmıştır.

Bu koşullar ışığında işletmelerde verimlilik işleyişi “yazı tura atıp dik gelmesini ummaktan çokta farklı olmayan bir yapıya doğru ilerlemiştir. Joan RIVERS’ in de dediği gibi “Ölçmediğinizi iyileştiremezsiniz. Ölçmek bilmek, bilmek yönetmektir.”

İşletmeler doğal olarak piyasalarda tutunmak, rekabet koşullarının üstesinden gelebilmek ve esas olarak maliyetlerini düşürmek ister. Ancak karşılaşılan en büyük yanılgı işletmelerin sadece hammadde – işçilik, malzeme gibi girdilerin ucuz elde edilmesi ile yada daha ucuz makine / teçhizat kullanarak maliyetleri aşağı çekmek olduğunun düşünülmesidir.

Maliyetlerde iyileştirmenin yolu sadece kısıtlı bir ölçüde hammadde işçilik, esas olarak verimlilikten geçtiğini ve maliyet analizlerinin yapılması ile hangi süreçlerde iyileştirme gerekeceğine sağlıklı karar verilmesi bilincinin kanıksanmasıdır.

Günümüzde “Verim” ve “Maliyet” kavramları birbirinin taşıyan birer dinamiktir. Bunlardan herhangi birinde iyileştirme yapıldığında bir diğerini de aynı ölçüde iyileştirmektedir. İki kavramda da temel kurgu “Girdiler” ve “Çıktılar” üzerinden üretilen ürünlere yönelik harcanan işçilik, makine, enerji, zaman ve sermaye kıstaslarına bağlıdır. Buradan yola çıkılarak akıldan çıkarılmaması gereken önemli bir başka nokta ise ; Zaman her işletme için aynı olduğundan, ölçülmesi, kıyaslanması ve karşılaştırılması açısından en yaygın kullanım şeklidir.

Burada elde edilen verimlilik verileri kıyaslama yapılabilir çıktı bilgileridir ki bu da ham maliyet ve verimliliğe ışık tutar. Elde edilen verinin eşdeğer yada emsalleri ile karşılaştırılmasıyla da en temel anlamda verimlilik analizleri gerçekleştiriliyor demektir. İş günleri yada çalışma saatlerinde gösterilen üretim farklılıklarının elimine edilmiş ve birim zamana indirgenmiş hali ile kıyaslamalar yapılmaktadır.

Verimlilik Analizleri ve Performans Değerlendirmesi, işletmelerin ayrıştırılmış maliyetlerini bilmelerini de gerekli kılmaktadır. Çünkü yapılan ölçme ve analizlerin, yöneticiye olduğu kadar kuruma yansıyan sonuçları da olacaktır.

Yukarıdaki bilgiler verimliliği incelemenin gerekliliğine ve önemine ışık tutmuştur.

Peki bu kapsamda izlenecek yol hangisi ? Ne yapılabilir ? Ne yapmalı ? Nasıl Yapmalı?

Verimliliğin önemi ve değer ölçümleri ile ilgili girişi tamamladıktan sonra günümüz piyasa koşullarında özellikle TÜRKİYE’ deki rekabet şartlarını da göz önünde bulundurarak öne çıkan iki verimlilik analizi göz önünde bulundurulmaktadır. Bu analizlerden sonra maliyet hesapları kolaylıkla gerçekleştirilebilir, kolaylıkla gerek proses, gerek gider konularında iyileştirme çözümleri kolaylıkla ortaya konulabilmektedir.

Verimlilik Analizinde iki farklı yol ön plana çıkmaktadır. Bunlar ;

1 – Kısmi Verimlilik = Üretimde elde edilen tek bir çıktının tek bir girdiye olan oranı olarak ifade edilebilir. Bunlar iş gücü verimliliği, malzeme verimliliği, sermaye verimliliği ve enerji verimliliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca kısmi verimlilik ortalama ve marjinal olarak da hesaplanabilir.

Kısmi verimlilik ölçümünün dezavantajı verimlilikteki artışların abartılabilmesinden kaynaklıdır. Kısmi verimliliğin avantaj sağladığı nokta ise ; verimliliği ölçebilmek ve anlayabilmenin çok daha kolay olmasıdır.

Kısmi verimlilikte elde edilen katsayılar genel itibari ile tasarrufların ölçülmesinde kullanılmaktadır yani ; kısmi verimlilik zaman içinde çıktı başına belli girdilerde sağlanan tasarrufu ölçer.

Üretim faktörlerinin her biri ayrı ayrı verimlilikleri

Hammadde Verimlilik Oranı = Brüt Üretim Değeri / Hammadde Harcamaları

İşgücü Verimlilik oranı = Brüt Üretim Değeri / İşçi Ücretlerinin Toplamı

Enerji Verimlilik Oranı = Brüt Üretim Değeri / Enerji Harcamaları

Olarak gösterimi daha kolay ve anlaşılabilir bir yapı haline gelecektir.

2 – Toplam Verimlilik = Toplam çıktının girdilerin toplamına bölünmesi ile hesaplanan verimliliktir. Bu yapı bütün işletmeler için mevcut durumlarını bilmesi ve tespit etmesi adına kritik önem ve anlam taşımaktadır, ancak çok yaygın değildir. Bunun nedeni ise hesapların güçlüğü ve pek yaygın olarak bilinmemesinden kaynaklıdır.

En sade hali ile formüle edecek olursam ;

Toplam Verimlilik = Toplam Çıktı / Toplam Girdi (Emek + Sermaye + Hammade + Diğer çeşitli mal ve hizmetler)

olarak en sade anlatımı ile ifade edebilirim.

Bunun pek yaygın olarak kullanılmayışının ikinci ve belki de en kritik kısmı sağlayacağı yararın farkında olunmamasından kaynaklı olarak gerek zaman gerek bütçe ayırmak istemeyişleridir.

İşletmeler yapısal olarak maliyetlerini ayrı ayrı hesaplar ve bu hesaplar ışığında sapmaların nerelerden kaynaklandığını kolaylıkla gözlemleyebilir – aksiyon alabilirler.

Ancak dikkat edilmesi gereken bir başka konu; ürün çeşitleri fazla olan işletmelerde toplam verimliliklerin ürün çeşitliliği ve miktarı açısından farklılık göstermesinden kaynaklı zorluklar yaşamalarıdır. Çünkü bütün ürünler birbirinden farklı olduğundan bunları tek bir cinse indirgeyebilmek için eşdeğer ürün, ortak ölçüt gibi paydalarla dönüşümler gerçekleştirmek gerekmektedir.

Unutulmamalıdır ki Verimlilik analizi ve hesaplamasından amaç: iyileştirme çabalarının nerelerde yapılacağı ya da hangi proses-aktivitelerin iyileştirilmesi ile verimliliğin artacağını saptamaktır.

Yazılımlarımız için Sunum Yada Demo Talebinde bulunun